De libris ad usum linguae Latinae discipulorum

Salvete sodales! Longum quidem post tempus in quo nihil in blogo scripsi, iterum apud Flavam Minervam sum. Si rete meum pipiatorium sequimini, bene deinde sciscitati eritis. Mense Augusto ineunte Emeritam Augustam pulcherrimam urbem inter illas Hispaniae petii, ut drama magnificum in theatro antiquo Romano spectarem.
Fabula, quam egerunt, de Ovidii Metamorphoseon libris compendium a Maria Zimmerman (Anglice Mary Zimmerman) compositum erat. In qua fabulae de Phaetonte, de Amore Animaque (Psyche), et de Baucide Philemoneque inter alias narratae sunt. Inter histriones qui fabulam agebant illa celeberrima et clarissima Hispanis Concha Velasco erat, quae dramata fabulasque adhuc agit, quamquam fere octoginta annos nata sit. Histriones etiam celebres in Hispania, sicut Belén Cuesta aut Pepe Viyuela, fabula in salsissima interfuerunt. Mihi valde placuit, immo iam sciebam, ut mihi placeret. Non est enim hoc tempore prima visitatio Emeritae, quia anno anteriori fabulam aliam in theatro spectaveram.
Post duas septimanas ad Vindobonam civitatem splendidissimam volavi, ut dies quattuor illic degerem, in quibus monumenta historica visi. Urbs mirifica, in qua artes ubique cultae videntur. Avebam aedificium Secessionis visere, et visi! Castra etiam castellaque, cathedralem, musaea varia visi, ubi picturas praeclarorum pictorum sicut Egon Schiele aut Gustav Klimt inter multos alios artifices (Kokoschka, Otto Wagner, Koloman Moser…) videre potui. Illic et Germanice loquendi occasiones multae fuerunt, quod laete feci. Memoriam iucundissimam itineris mecum semper habebo.

Attamen est nunc dicendum id de quo primum dicendum erat. Iterum illi qui me in rete pipiatoria sequantur statim de quo loquar scient. Haud multos dies abhinc, photographemate retem oneravi, in quo tres libros novos ostendebam. Libri brevia argumenta ficticia sunt, quae Anglice “novellas”, Francogallice “nouvelles”, Germanice “Kurzgeschichten” aut Hispanice “relatos” vocantur. Nullus eorum profecto copiosior 10.000 verbis est, nec ducentis paginis superant.
Horum argumentorum propositum ampliorem legendi facultatem facere est, ut discipulus linguae Latinae magis magisque intellegere atque sermonem Latinum elegantiorem colere possit. Fundamentum methodi linguam stimulis intellegibilibus discere est, quod Anglice docti homines Comprehensible Input appellaverunt. Discipuli ergo ad ingentem textuum Latine compositorum summam exponuntur atque linguam citius acquirunt quam methodo translaticia, sententias Latinas in sermonem maternum vertendo et grammaticam rursus rursusque exercendo, quia lingua in contextu inspicitur.
Argumenta ergo haec historias lepidas discipulis praebent, ut Latinitatem colant et delectari simul possint. Ipse ad usum discipulorum (fortasse) libros tres comparavi:

Labyrinthus Andrew illius Olimpi

Perseus et Medusa eiusdem

Pugio Bruti Amelie illius Rosengren Danielque illius Petersson, qui Latinitium.com paginam interretialem gerit.

 

51e8ods6u1l._sx311_bo1204203200_Inter se vero libri difficultate proprietateque differunt. Labyrinthus et Perseus et Medusa ambo haud pessimi libri sunt, nam verba multa perutilia discipulis praebent rudimentaque primae Latinitatis. Attamen lingua auctoris haud optima est, nam usus mihi nonnumquam apti non videntur. In narratione quidem subiectum pronominibus semper indicatur, quod Latine rarissime contingat. ‘Ego dico’ atque ‘Dico’ eadem non significant, nam in sententia ‘Ego dico’ pronomen fungitur ut id, quod verbo emphaticum Graeci originis vocamus. Exempli gratia:

Ecce fenestra. Per fenestram ego carcerem video. Ego captivos video. Sed ego Theseum non video. (Labyrinthus, p. 39)

Etsi discipuli qui librum legant haud peritissimi, immo tirones, linguae Latinae studiosi sint, sententiae sine magno labore intellegi possunt si verbum ‘Ego’ extrahitur. Primam enim personam verbum ‘video’ satis indicat; ad haec, si nobis discipulos Latinitate institui propositum est, Latinitatem curemus ut colant simillimam quam maxime ei quam postea apud auctores invenient.
Ipse, cum de Stimulo Intellegibili legi, vidi auctores stimulos non modo intellegibiles sed etiam optimos esse debere dicentes. Salem autem habere linguam non dico, sed recta saltem sit. Mihi enim maximi momenti Latinitatem aequam ostendere videtur, quod non aurea sicut auctores aetatis Augusti est, sed erroribus expolita et turbidine non maculata. Exempli novi gratia:35871135

Vox Titani erant [sic] tam magna ut totus mons tremeret. (Perseus et Medusa, p. 15)

Lapsus sit, ut videtur, nisi multae sententiae persimiles ubique in libro invenires. Consecutio etiam temporum saepissime fracta — Praeteritum Perfectum pro Imperfecto, exempli gratia —. Conatus tamen Andrew Olimpi optimus est, nobis nam opera ad usum discipulorum apta habere opus est. Labor eius quidem ostium necessarium mihi videtur, qua meliora opera obtinebimus.
Venimus tandem ad magnificum opus Amelie illorum Danielque. Pugio Bruti historiam Terentiae narrat, quae a patre pugionis haeres fit. Cuius pugionis origo primum ignota est, at mox et illa scire incipiet, et nos. Cum primum narrationem perpulchram esse dicendum est, quae illa optima e narrationibus criminalibus tollit atque nobis historiam novam praebet.Pugio Bruti Latin Online Course mätt
Deinde lingua optima est, Apulei Petronioque simillima; ordo verborum etiam aptissimus. Nec difficilis nec nimium facilis lingua ad usum discipulorum, qui iam fundamenta Latinitatis habeant, dum in polita forma manet. Si Pugionem Bruti mihi uno verbo describere opus sit, procul dubio librum aequum dicam. Omnia enim optime disposita censeo, et quam maxime apta ad scholas linguae Latinae.
Si aliter sentitis, mihi dicatis quaeso, et novas narrationes commendetis.

De spinis

Hac tempestate, cari lectores, mihi aliquid otii est scholis peractis; et dum thesem parare pergo, carmina Latine et Graece — aliis etiam linguis — legere placet, quia satis historias tractatusque de rebus politicis evolvo. Quae ficta tractent, ea mihi valde placent, atque de eis vobiscum disceptare gratissimum est.
Theocriti tunc carmina illa Idyllia nuncupata legebam, cum hoc inveni, quod quidem iucundum fuit:

τὸν κλέπταν πότ᾽ ῎Ερωτα κακὰ κέντασε μέλισσα
κηρίον ἐκ σίμβλων συλεύμενον, ἄκρα δὲ χειρῶν
δάκτυλα πάνθ᾽ ὑπένυξεν. ὁ δ᾽ ἄλγεε καὶ χέρ᾽ ἐφύση
καὶ τὰν γᾶν ἐπάταξε καὶ ἅλατο, τᾷ δ᾽ ᾿Αφροδίτᾳ
δεῖξεν τὰν ὀδύναν καὶ μέμφετο, “ὅττί γε τυτθὸν
θηρίον ἐστὶ μέλισσα καὶ ἁλίκα τραύματα ποιεῖ”.
χἁ μάτηρ γελάσασα: “τί δ᾽; οὐκ ἴσος ἐσσὶ μελίσσαις;
ὡς τυτθὸς μὲν ἔφυς, τὰ δὲ τραύματα χἁλίκα ποιεῖς”.

Hexametris dactylicis compositum, carmen de Cupidine apis aculeo laeso agit, cum ille mella ab examine rapere cupiebat. Deinde mater Venerem quaerens, de potenti quamvis minuto aculeo queritur, et mater iocose respondet se illum questum mirari, quod tela Cupidinis tanta sunt quam parva. Graece ut compositum sit, Dorice auctor composuit carmen, quod in α pro η scriptum (inter alia) videmus.
Attamen ii, qui poemata Theocriti ediderunt, hoc ei esse negant atque tardius adiunctum fuisse censent. Ipse autem qui haud quidem expertus sum — saltem in quo ad bucolica Graeca carmina attinet — nescio utrum Theocritus lepidum poema hoc an alter scriptor concinnavit, at ad me venit legentem statim hoc carmen Anacreontis:

Ἔρως ποτ᾽ ἐν ῥόδοισι
κοιμωμένην μέλιτταν
οὐκ εἶδεν, ἀλλ᾽ ἐτρώθη.
τὸν δάκτυλον παταχθείς
τᾶς χειρὸς ὠλόλυξε,
δραμὼν δὲ καὶ πετασθείς
πρὸς τὴν καλὴν Κυθήρην
«ὄλωλα, μῆτερ,» εἶπεν,
«ὄλωλα κἀποθνήσκω·
ὄφις μ᾽ ἔτυψε μικρός
πτερωτός, ὃν καλοῦσιν
μέλιτταν οἱ γεωργοί.»
ἃ δ᾽ εἶπεν· «εἰ τὸ κέντρον
πονεῖς τὸ τᾶς μελίττας,
πόσον δοκεῖς πονοῦσιν,
Ἔρως, ὅσους σὺ βάλλεις;»

Versus quos legis compositos ab Anacreonte esse dubitatur, eadem condicio quam apud Theocritum. Carmina autem quae Anacreontem imitari volunt Anacreontica ab auctore appellantur, quae de vino celebrationibusque, de voluptatibus Venereque loquuntur. Quod in ambobus poematibus commune, descriptio casus Cupidinis rosaeque atque dicta matris sunt. Quamvis carmina Theocriti Anacreontisque placent, mihi autem alterum — id est, Anacreontis — carmen illustrius videtur.
Finem disputationi ponam, sed prius vobis poema offerre vellem, quod ipse de re composui, de qua carmina Graeca agunt. Hendecasyllabis compositum legas quaeso ac quae sentis — si quid vere sentis — dicas:

Fulvo roscida sole sic corona
rosarum tenuis nitebat alba,
arbores ita tegmina atque rami
teguntur nive candida ac serena;
venit huc puer, en!, amoris auctor,
defessa arma ponens, sagittam et arcum,
lassa membra rosas tegunt misellas.
Exclamat digitoque laesus spinam
extrahit; fugit et pede et volans, nec
fortunam male dicere umquam cessat.
Illi autem Veneris reniduerunt
ocelli, puer cum ante eam veniret
ostendens digitum, umidis genis flens;
comam et exagitans suam alma mater
dixit: «Num, querule, arcus et pharetras
nulla infligere vulnera alta credis?
Spinam habet rosa, aculeos tuos sed
veremur simul atque amamus omnes.»

eros.jpg

Althemenes

Ignosce quidem mihi, care lector; post enim permultas septimanas aliquid novum scribere institui, non quia ignavia quaedam me cepisset, sed quia multa negotia quodlibet tempus componendi habere valde impediebant; immo maestus animus nova scripta vulgandi cupiens nec potens mihi erat. Attamen tempus tandem inveni, atque de eo, quod nuper legi, disceptare velim.

Priusquam de opere dicam, placeret imaginem ostendere.

ZeusTempelAtt.jpg

Locus Graecia situs, templi vestigia sunt Iovi dicati, quod in Rhodiensi monte Atabyro (Graece hodierno: Αττάβυρος) exstructum est. Dicitur Cretensem heroa templum condidisse Althemenen, cum insula natali profugus ad Rhodon pervenisset. Oracula quidem funesta pater eius acceperat, quae patre nolente filius audivit atque praesagiverant Catrei patris necem filii Althemenis manu peractam.

Deinde, postquam Althemenes ad Rhodon proficiscitur, pater, cui filii qui regni habenas sumere possent non erant, insulam Rhodiensium visitare constituit, ut filium rursu videret atque Cretensium in rerum fastigio poneret. Filius autem, cum pater venit, eum sicut piratam visum necavit, quod magnum quidem exitium et patri et filio tulit; primo gladii vulnus acceptum, altero vulnus inflictum mortiferum fuit.

De re ait Diodorus Siculus libro quinto capitulo quinquagesimo nono Bibliothecae Historicae:

ὕστερον δὲ τούτων Ἀλθαιμένης ὁ Κατρέως υἱὸς τοῦ Κρητῶν βασιλέως περί τινων χρηστηριαζόμενος ἔλαβε χρησμόν, ὅτι πεπρωμένον ἐστὶν αὐτῷ τοῦ πατρὸς αὐτόχειρα γενέσθαι. βουλόμενος οὖν τοῦτο τὸ μύσος ἐκφυγεῖν ἑκουσίως ἔφυγεν ἐκ τῆς Κρήτης μετὰ τῶν βουλομένων συναπᾶραι, πλειόνων ὄντων. οὗτος μὲν οὖν κατέπλευσε τῆς Ῥοδίας εἰς Κάμειρον καὶ ἐπὶ μὲν ὄρους Ἀταβύρου Διὸς ἱερὸν ἱδρύσατο τοῦ προσαγορευομένου Ἀταβυρίου: διόπερ ἔτι καὶ νῦν τιμᾶται διαφερόντως, κείμενον ἐπί τινος ὑψηλῆς ἄκρας, ἀφ᾽ ἧς ἐστιν ἀφορᾶν τὴν Κρήτην. ὁ μὲν οὖν Ἀλθαιμένης μετὰ τῶν συνακολουθησάντων κατῴκησεν ἐν τῇ Καμείρῳ, τιμώμενος ὑπὸ τῶν ἐγχωρίων: ὁ δὲ πατὴρ αὐτοῦ Κατρεύς, ἔρημος ὢν ἀρρένων παίδων καὶ διαφερόντως ἀγαπῶν τὸν Ἀλθαιμένην, ἔπλευσεν εἰς Ῥόδον, φιλοτιμούμενος εὑρεῖν τὸν υἱὸν καὶ ἀπαγαγεῖν εἰς Κρήτην. τῆς δὲ κατὰ τὸ πεπρωμένον ἀνάγκης ἐπισχυούσης, ὁ μὲν Κατρεὺς ἀπέβη μετά τινων ἐπὶ τὴν Ῥοδίαν νυκτός, καὶ γενομένης συμπλοκῆς καὶ μάχης πρὸς τοὺς ἐγχωρίους ὁ Ἀλθαιμένης ἐκβοηθῶν ἠκόντισε λόγχῃ καὶ δι᾽ ἄγνοιαν παίσας ἀπέκτεινε τὸν πατέρα. γνωσθείσης δὲ τῆς πράξεως, ὁ μὲν Ἀλθαιμένης οὐ δυνάμενος φέρειν τὸ μέγεθος τῆς συμφορᾶς τὰς μὲν ἀπαντήσεις καὶ ὁμιλίας τῶν ἀνθρώπων περιέκαμπτε, διδοὺς δ᾽ ἑαυτὸν εἰς τὰς ἐρημίας ἠλᾶτο μόνος καὶ διὰ τὴν λύπην ἐτελεύτησεν: ὕστερον δὲ κατά τινα χρησμὸν τιμὰς ἔσχε παρὰ Ῥοδίοις ἡρωικάς.

Etiam de historia hoc scripsit Apollodorus excerptum in libro tertio capitulo secundo Bibliothecae situm:

Κατρέως δὲ τοῦ Μίνωος Ἀερόπη καὶ Κλυμένη καὶ Ἀπημοσύνη καὶ Ἀλθαιμένης υἱὸς γίνονται. χρωμένῳ δὲ Κατρεῖ περὶ καταστροφῆς τοῦ βίου ὁ θεὸς ἔφη ὑπὸ ἑνὸς τῶν τέκνων τεθνήξεσθαι. Κατρεὺς μὲν οὖν ἀπεκρύβετο τοὺς χρησμούς, Ἀλθαιμένης δὲ ἀκούσας, καὶ δείσας μὴ φονεὺς γένηται τοῦ πατρός, ἄρας ἐκ Κρήτης μετὰ τῆς ἀδελφῆς Ἀπημοσύνης προσίσχει τινὶ τόπῳ τῆς Ῥόδου, καὶ κατασχὼν Κρητινίαν ὠνόμασεν. ἀναβὰς δὲ ἐπὶ τὸ Ἀταβύριον καλούμενον ὄρος ἐθεάσατο τὰς πέριξ νήσους, κατιδὼν δὲ καὶ Κρήτην, καὶ τῶν πατρῴων ὑπομνησθεὶς θεῶν, ἱδρύετο βωμὸν Ἀταβυρίου Διός. μετ᾽ οὐ πολὺ δὲ τῆς ἀδελφῆς αὐτόχειρ ἐγένετο. Ἑρμῆς γὰρ αὐτῆς ἐρασθείς, ὡς φεύγουσαν αὐτὴν καταλαβεῖν οὐκ ἠδύνατο (περιῆν γὰρ αὐτοῦ τῷ τάχει τῶν ποδῶν), κατὰ τῆς ὁδοῦ βύρσας ὑπέστρωσε νεοδάρτους, ἐφ᾽ αἷς ὀλισθοῦσα, ἡνίκα ἀπὸ τῆς κρήνης ἐπανῄει, φθείρεται. καὶ τῷ ἀδελφῷ μηνύει τὸ γεγονός: ὁ δὲ σκῆψιν νομίσας εἶναι τὸν θεόν, λὰξ ἐνθορὼν ἀπέκτεινεν. Ἀερόπην δὲ καὶ Κλυμένην Κατρεὺς Ναυπλίῳ δίδωσιν εἰς ἀλλοδαπὰς ἠπείρους ἀπεμπολῆσαι. τούτων Ἀερόπην μὲν ἔγημε Πλεισθένης καὶ παῖδας Ἀγαμέμνονα καὶ Μενέλαον ἐτέκνωσε, Κλυμένην δὲ γαμεῖ Ναύπλιος, καὶ τέκνων πατὴρ γίνεται Οἴακος καὶ Παλαμήδους. Κατρεὺς δὲ ὕστερον γήρᾳ κατεχόμενος ἐπόθει τὴν βασιλείαν Ἀλθαιμένει τῷ παιδὶ παραδοῦναι, καὶ διὰ τοῦτο ἦλθεν εἰς Ῥόδον. ἀποβὰς δὲ τῆς νεὼς σὺν τοῖς ἥρωσι κατά τινα τῆς νήσου τόπον ἔρημον ἠλαύνετο ὑπὸ τῶν βουκόλων, λῃστὰς ἐμβεβληκέναι δοκούντων καὶ μὴ δυναμένων ἀκοῦσαι λέγοντος αὐτοῦ τὴν ἀλήθειαν διὰ τὴν κραυγὴν τῶν κυνῶν, ἀλλὰ βαλλόντων κἀκείνων, παραγενόμενος Ἀλθαιμένης ἀκοντίσας ἀπέκτεινεν ἀγνοῶν Κατρέα. μαθὼν δὲ ὕστερον τὸ γεγονός, εὐξάμενος ὑπὸ χάσματος ἐκρύβη.

Haec omnia quae scriptores Graeci referunt auctor quidam saeculo decimo octavo resumpsit et in drama vertit, quod Althemenes: Tragoedia vocatur, a Iosepho Carpani e Societate Iesu conscriptum. Volumen Romae typis Georgii Plachi editum tragoediam in Aula Maxima Collegii Romae a scolasticis ante diem XIV Kalendas Octobres anno 1721 actam colligit, et quod sumptibus cardinalis Nunnii Acunha (vulgo Nuno da Cunha) Lusitani impressum est. Editionem ad usum digitalem apud Google Books invenire potestis (hic).

Iosephus Carpani dramatum scriptor qui annis posterioribus floruit; fuit enim Althemenes prima fabula quam composuit. Carmina varia etiam scripsit, atque fabulas theatrales de divinis libris, sicut Ionathas, Adonias aut Sedecias inter alias.

Quamvis mihi videtur Carpani fontes Graecas, id est, Apollodori Diodorique historias legisse, quae in mentem tragoedia venit de Oedipode Sophocle conscripta fuit. Nam apud versus multa de illo dicta a personis sunt, quia Althemenes se novum Oedipodem patrem necaturum esse censet. Ipse Althemenes ait:

Septenne quamvis exilium, & iras feram
longas Deorum, Cretico e Regno procul,
vel sortis inter odia satis essem tuo
felix amore; at esse felicem vetat
qui sedit animo caedis horrendae timor:
attonitae adhuc menti insonat Summi Iovis
crudele monitum, olim quod excepi Puer,
cum me Tonantis duxit ad cunas Parens
Sylvamque Numini Sacram; audito sonos!
Meminisse nollem; o saeve Responsi tenor!
«Aptum Bellando postquam te firmior aetas
reddiderit, saeva Genitoris caede cruentus
Oedipodem referes, referent tua litora Thebas.»

Amicitia etiam maximi momenti est, cum Lindus, amicus Althemenes (qui apud scriptores antiquos non exstat, sed theatro saeculi decimi octavi maxime consentit) fidelissimus videretur. Lindus quidem Althemenei semper maximam fidem colit, ut versus hi ex acto quarto scaena secunda indicant:

Lin. Concidit Pelagi furor,
favet unda Nautis. Alth. Poscit insuetus quid hic
pugnantis habitus? Lin. Bellum amor amori parat.
Alth. Cur ergo Martis pondus horrisonum gravat
membra tibi, galeaque aenea frontem asperas?
Lin. Iniqua me etiam sors capessere iter iubet
incertum iter. Alth. Quo te feres? Lin. Quo nos vehent
Fortuna, Pelagus, Numina. Alth. An mecum Rhodo
abire tentas? Rex negat, prohibet Parens.
Lin. Amor imperat, non si Africus nimbis frequens
totam revolvat e vadis imis Thetim;
nec si coacta vis simul vasti Aetheris
Pontiqud, & Erebi obsistat omnis, me queat
movere ab incepto. Timentur quot mala,
vigiles labores, bella, terrificas minas,
dirasque pestes Lybiae, Hyperboreas nives,
Aestus propinqui Solis, Eumenidum faces
audax lacessam. Ferre nil tecum abnuo.
Mors nulla Amicis saeva magis est, quam alterum
sejungi ab altero. 

Certe mihi videtur inter Lindum et Althemenen amorem exsistere magis quam amicitiam. Quae is illi ait elegiaca maxime considerare licet, sicut ea quae Tibullus exempli gratia scripsit, aut Ovidius in libris Amorum. Et Iosephus Carpani etiam, cum Althemenes patrem occidit, illud excitatus fecit postquam pater ambo pugnantes Lindum necat. Lindi vulnus letale videns cruentus furor Althemenen capit ac, cum invenit patrem et amicum mortuos esse, in angorem maximam praeceps sua manu se ipsum occidit. Haec Dux Rhodiorum in acto quinto scaena quinta quidem pulcherrime narrat:

Dux R. Cum multa reputans, nuper Althemenis prope
conclave graderer, perculit gemitus frequens
gradientis aures; subeo; fatali incubat
Princeps mucroni, pondere in pronum ruens,
quem pectori alte merserat, fluitat cruor
per vulnus ingens; lumina suprema natant
in luce, iamque muneri desunt suo.
Accurro trepida, ut allevem pronum manu,
tenui ille repetit voce; dem letho silet:
sic te Parens; sic Linde te moriens sequor. 

Chloris et Amaryllis

Scripsi quondam de falsa specie, quod hic legere potestis, atque carmen a Petro Bembo compositum addidi scholiaque. Ipse a carmine hoc inspiratus et quia bucolica carmina nondum legi, quae amorem inter feminas tractent, versus quosdam hexametros composui. Praebe, care lector, faventes oculos! Hic

CARMEN DE CHLORIDE
ET AMARYLLIDE

Sub patulae recubantem vidit tegmine pinus
Chloris apud virides herbas Amaryllida nympham,
rubra labella, sinum atque lacertos, lumina clausa,
quae, sicut solis tum fulgores operit cum
nubes, caela tenebris linquebant et adusta.
Illa incensa cupidine clam suspiria dabat,
rosque videbatur iam non gemmare recentem
herbam nec flores placuere suo sitienti
ori, et quantum infelix Chloris amore carebat,
tantum languebat cor. Ruralesque locos tunc
maesta canens fidibus magna cum voce petebat,
dicebat nemora inter clara «o, pulchra Amaryllis
tanta mihi das —heu miserandae— tristia qua re?
Nonne placent mea dulcia bracchia nec coma flava?
Nonne genae, dic, nonne labella umeri ac mei ocelli?
Marcescens tibi ego viola a lymphisque relicta!».
Audivit cum Amaryllis questam «Femina luctu»
respondit «maculata, mihi parce quia non te
sed Damoetam pulchrum pastorem cupio ardens».
«Dilecta o mi, me miseram, nam impensius uror!
Eheu homines scelerati, vitam e me rapuistis!
Num praecordia quae exagitant ea falsa?»
Ense deinde cucurrit destricta atque avida illa
mortis duro interfecit ferro opilionem
hunc saeva laetaque manu quem Amaryllis amabat.
«Iam mihi erunt nymphae mox euge gaudia dulcis,
dedignari audebit nec mas me furibundam».
Lucebat vinacea ferrea sanguine sica,
caespes guttis roscidus et ruber et madefactus.
01-41-11-10

Querella amantis

Sōlis prīma odiōsa sunt amantī
māne lūmina mī nitentis alba.
Quāliter roseīs domum relinquit
pennīs ēffugiens patris deōrum
ā Cupīdine percitum sagittīsque
Phoebum Aurōra alacris pedēs venusta
agilēs quatiens metū prehensa;
tāliter fugiendum erit mihī nunc
ā torō viridante magnō amōris
flōre in quō requiescat ēleganter
lassa forma gravī tua in sopōre.
Invitus faciam, relinquere ēheu
lūget bracchia, bāsiātiōnēs,
et dulcissima crūra. Luctuōsa
tēcum mī pereunt statim latusque
tuum fit genitor voluptuōsum
omnium cupidō suāvitātum
imō ā corde reō tuī mē amōris.
Sed novam Venerem ā marītō amōris
saevī zēlotypō vidērier non
captam mī minimē placet adustō.
Cum tunc surgerem eburneō ē torō altō,
magnae maestitiae impetus meum cor
Dūre et exagitāvit et domāvit.

the-lovers-2

De carmine imperfecto

Post multas hebdomades, in quibus nulla scripsi et quasi mortuum blogum iacuit, denuo hinc venio, ut paucis quaeque nova verbis exponam. Quomodocumque iam cupiebam Latinitate mea quidem rustica scribere.

Quod hodie affertur carmen imperfectum est, quod ante multos dies incepi, sed voluntas me deseruit id finiendi. Carmen agitur de origine Iovis dei patris omnium superorum et de origine duorum filiorum eius. Filia prima in quam mentio incidit Minerva (Graece Athena vocata) dea docta atque armis perita est. Filius secundus Dionysus est, de quo fama e crure patris natum esse dicit.

Vt poema non finire velim, id autem vobis ostendo ut, si placet, quae scripta sunt legatis et etiam, si magis placet, versus addere possitis. Nam non sunt litterae clausa arca lapidea, sed liberae omnibus qui eas ament. Alioqui oblitae litterae apud tenebras sempiternas manere possent.

Ceterum bene scio me magnum poetam non esse, nec mihi laureas aeternas poesis laudes peto. Vtcumque erit censeo omnes litteras servari decere. Ecce carmen:

Inceptīs faueās meīs ut ipsa,
Vōce, dīua, precor tremente, Mūsa,
Precor, Calliopē, lyram et movēre,
Nam māiōra canam ut poēta nōn sim,
Mantuæ nec habens manūs canōrās
Ēnātī exagitem chelyn morōsam.

Prīmus, heu!, Cronos fīliōs comēdit,
Rhēā mātre coactā, amōre uērē
Autem illō genitōrum eum fefellit;
Iouem līquit in antrō ubī ferōce
Per annōs superūm pater morātus,
Usque ad terribilem diem duellī.

Deus fulmina clārus et tonītrum
In patrem iacit; ex suō ōre summō
Exeunt superīque frātrī et illī
Cælestem dicionem inclitam atque
Ūniversa dedēre regna mundī;
Princeps æquanimis fuit bonusque.

Ē mente omnipotentis ēditam esse
Athēnam sapientibus fauentem,
Quæ arma pōsuit horrida ante sēdes
Illustrēs sapientiæ et scientēs,
Fāma dīcit ad ætherem movendo
Hīc, volātica, tum suās et ālās.

Fīlius Dionȳsus ēius nātus
Adhaesus patris est labōre crūra
Cum magnō, Semelā relictā et arsā
Iūnōnis dominæ Iovis dolōsae
Dēceptā; suō amōre, caecitāte
Captīvā simul et simul beātā.

bacchus-dance.jpeg

Volātilis uenustas

ΜΕΝΙΠΠΟΣ: Εἶτα διὰ τοῦτο αἱ χίλιαι νῆες ἐπληρώθησαν ἐξ ἁπάσης τῆς Ἑλλάδος καὶ τοσοῦτοι ἔπεσον Ἕλληνές τε καὶ βάρβαροι καὶ τοσαῦται πόλεις ἀνάστατοι γεγόνασιν;

Ā Venere antīquā ætāte ille est planctus Adōnis.
Dīua uenūstæ formæ præclāræque mē amāta,
nōn sed nōuit uīuere tempestāte nouā istum.
Certē per nostrās urbēs habitant populōsās
perpulchrī puerī, nouī Adōnēs; dissimilēs sunt
autem uērō, nonne est, qui ipse haud conspiciat, quis?
Prīmus sī amāuit dīuus uoluere et ipse libellōs.
ōdērunt lectum alterī, amant dum corporis uīres,
usque ad dēveniat sermōnem texere rārum.
Ō, quam tibi, scriptor, quam rectē scrībere fūit
pulchrō dē capite illustrissimō enim Helenæ illō.
Quālis Fāma volātilis est et tam trepidē aurās
illa petīt urbēs per magnās albula pennis;
tālia cānescunt moriuntur corpora nostra.

Adonis in Y fronts 1963 by Richard Hamilton 1922-2011